De vrijgestelde beleggingsinstelling (VBI) was jarenlang een aantrekkelijke fiscale structuur voor vermogende families en family offices: een NV die belastingvrij belegde zonder vennootschapsbelasting te betalen. Per 2025 zijn de VBI-regels ingrijpend gewijzigd en is de structuur voor nieuwe toetreders nagenoeg afgeschaft. Bestaande VBI-houders worden geconfronteerd met een jaarlijks box 2-forfait over hun vermogen. VBI vrijgestelde beleggingsinstelling berekenen is urgenter dan ooit. Mr. Miguel NICOLAS, fiscaal advocaat gespecialiseerd in vermogens- en holdingstructuren, adviseert cliënten over de gevolgen van de VBI-wijzigingen en de beste fiscale alternatieven.
🧮 VBI Vrijgestelde Beleggingsinstelling 2026
Art. 6a Wet Vpb 1969⚠️ Disclaimer: Deze berekening is uitsluitend bedoeld als vrijblijvende indicatie en vervangt geen professioneel fiscaal advies. De uitkomsten zijn gebaseerd op de belastingtarieven 2026 (Belastingplan 2026, aangenomen door de Eerste Kamer op 16 december 2025). Fiscale wetgeving wijzigt regelmatig — raadpleeg altijd een gekwalificeerd fiscaal advocaat. Toepasselijke wetgeving: Wet IB 2001, Wet Vpb 1969, Wet OB 1968, SW 1956, WBR 1970.
Heeft u vragen over uw persoonlijke situatie?
Gratis kennismakingsgesprek →Hoe werkt de berekening?
Onder de nieuwe VBI-regels (2025/2026) wordt het aanmerkelijkbelangvermogen in een VBI-NV belast via een forfaitair rendement van 5,69% over de waarde van de aandelen per 1 januari van het jaar. Over dit fictieve rendement betaalt de aandeelhouder box 2-belasting — ongeacht of daadwerkelijk dividend wordt uitgekeerd of rendement wordt behaald. De VBI zelf blijft vrijgesteld van vennootschapsbelasting (0% VPB), maar de gecombineerde belastingdruk van VBI-forfait + box 2 maakt de structuur voor de meeste vermogenssituaties niet langer voordelig. Bij opheffing of liquidatie van de VBI-status wordt afgerekend over de stille reserves in box 2.
Tarieven 2026
| Onderdeel | Tarief / Percentage 2026 |
|---|---|
| VBI-forfait over aanmerkelijkbelangvermogen | 5,69% |
| Box 2-tarief op forfait (schijf 1, ≤ €67.000) | 24,5% |
| Box 2-tarief op forfait (schijf 2, > €67.000) | 33% |
| Vennootschapsbelasting voor de VBI zelf | 0% (vrijgesteld) |
| Effectieve belastingdruk op forfait (grofweg) | ca. 1,87% van het vermogen |
| Heffing bij opheffing VBI-status | Box 2 over stille reserves |
Rekenvoorbeeld
U heeft een VBI-NV met een belegd vermogen van €5.000.000 per 1 januari 2026.
Berekening jaarlijkse belastingdruk 2026:
- Forfaitair rendement: €5.000.000 × 5,69% = €284.500
- Box 2 schijf 1 (€67.000 × 24,5%): €16.415
- Box 2 schijf 2 (€217.500 × 33%): €71.775
- Totale jaarlijkse box 2-belasting: ca. €88.190
Ter vergelijking: vóór 2025 betaalde u over ditzelfde vermogen in de VBI geen belasting zolang u geen dividend uitkeerde. De wijziging leidt tot een structurele lastenverzwaring van bijna €90.000 per jaar. Voor grotere vermogens loopt dit bedrag navenant op. Een alternatieve structuur kan deze last significant verlagen.
Veelgestelde vragen
Is de VBI nog mogelijk voor nieuwe gevallen in 2026?
Voor nieuwe toetreders is de VBI-status per 2025 nagenoeg onmogelijk geworden. De wettelijke vereisten zijn aangescherpt zodat familiebeheer-NV’s en holding-BV’s niet meer als VBI kwalificeren. Bestaande VBI’s die aan de overgangsregeling voldoen, kunnen tijdelijk voortbestaan, maar ook voor hen gelden de nieuwe forfaitaire heffingsregels.
Wat zijn de beste alternatieven voor een VBI in 2026?
Alternatieven zijn onder meer: (1) een gewone holding-BV met deelnemingsvrijstelling voor aandelen in dochtervennootschappen, (2) een open fonds voor gemene rekening (OFGR) mits aan de voorwaarden is voldaan, (3) directe beleggingen in box 3 (belast, maar mogelijk lager dan VBI-forfait bij laag werkelijk rendement). De meest optimale structuur hangt af van uw vermogen, beleggingsdoelen en liquiditeitsbehoeften.
Wat zijn de belastingconsequenties van het opheffen van een VBI?
Bij opheffing van de VBI-status of liquidatie van de NV worden alle stille reserves en de waardestijging van de beleggingsportefeuille belast in box 2. Dit kan leiden tot een aanzienlijke eenmalige belastingaanslag. De omvang hangt af van de historische aanschafwaarde versus de huidige waarde. Zorgvuldige planning is essentieel om de belastingdruk bij exit te minimaliseren.
Kan ik mijn VBI geruisloos omzetten naar een gewone BV?
Een volstrekt belastingvrije omzetting is vrijwel onmogelijk: bij elke reorganisatie — fusie, splitsing of omzetting — vindt in beginsel een fiscale afrekening plaats in box 2 over de waardestijging. Via zorgvuldige structurering (bijv. gefaseerde liquidatie, aandelenfusie) kan de belastingdruk worden gespreid of verminderd. Mr. NICOLAS brengt de meest fiscaalvriendelijke exit-route in kaart.
Advies van Mr. Miguel NICOLAS, Fiscaal Advocaat
De afschaffing van de VBI treft vermogende particulieren en family offices hard en vereist snel handelen. Mr. Miguel NICOLAS adviseert bestaande VBI-houders over de optimale exit-strategie, de toepassing van de overgangsregeling en de fiscaal meest gunstige alternatieven voor uw vermogenssituatie. Wacht niet tot de jaarlijkse box 2-aanslag onvermijdelijk wordt — neem vandaag nog contact op voor een vertrouwelijk gesprek.